Мәсьәлә тарихы: сатып алудан судка кадәр

Лаеш шәһәренең Горький урамы, 7нче йорт адресындагы 1902 елда төзелгән «Аптека бинасы» — республика әһәмиятендәге мәдәни мирас объекты. 2023 елның июнендә бинаны Татарстан эшмәкәре сатып алган, әмма саклау эшләренә керешмәгән. 2025 елның декабрендә комитет хуҗага кичекмәстән чаралар күрүне таләп иткән. Ләкин ул кисәтүгә игътибар итмәгән. Шуннан соң ведомство закон таләпләрен мәҗбүри үтәүне сорап Лаеш район судына мөрәҗәгать иткән.

Суд карары һәм комитет позициясе

21 сентябрьдә Лаеш район суды читтән торып карар чыгарган һәм хуҗага эшләрне билгеләнгән график буенча башкарырга йөкләгән. Ул 12 ай эчендә тикшеренүләр үткәрергә һәм реставрация проекты документларын килештерергә тиеш. 24 ай эчендә ремонт-реставрация эшләрен башкарып, фәнни хисап тапшыру зарур. Татарстанның мәдәни мирас объектларын саклау комитеты рәисе Иван Гущин судка мөрәҗәгать итү дәүләтнең турыдан-туры бурычы булуын ассызыклаган. Аның сүзләренчә, штрафлар күләме реставрация бәясенә якын, шуңа күрә штраф түләүгә караганда бурычны үтәү отышлырак.

Объектның әһәмияте һәм хуҗаны көткән җаваплылык

Аптека бинасы — Лаешның архитектура күренешенең мөһим өлеше һәм өяз шәһәре тарихын саклаучы урын. Суд карары хуҗа өчен катгый вакыт чикләре билгели һәм алга таба гамәлсез калу мөмкинлеген бетерә. Карар үтәлмәсә, хуҗага зур күләмдә штраф яный. Мирас объектларын саклау өлкәсендәге дәүләт контроле эзлекле алып барыла: башта кисәтү ясала, аннары суд аша мәҗбүри чаралар күрелә. Мондый биналарны саклау — юридик бурыч кына түгел, районның туристик һәм мәдәни җәлеп итүчәнлегенә дә өлеш кертә. 1902 елгы мирасның Лаеш картасыннан югалмавы өчен дәүләт катгый чаралар күрергә әзер.

Фото: Татарстанның мәдәни мирас объектларын саклау комитеты матбугат хезмәте.