Системадагы коррупция: законнар яшерен килешүләргә каршы ничек көрәшә

Ришвәтчелек: чиновник мәсьәләне хәл иткән өчен акча ала — РФ ҖКның 290 нчы матдәсе. Граждан процедураны тизләтү өчен түли — РФ ҖКның 291 нче матдәсе. Ике як та сүз куешуга җәлеп ителгән, монда хокук товарга әверелә.
Вәкаләтләрдән явызларча файдалану — вазыйфаи зат, хезмәт мәнфәгатьләренә каршы килеп, үз хакимиятен шәхси максатларда кулланганда (РФ ҖКның 285 нче матдәсе). Бу гади хата гына түгел — бу ышанычны сату.
Коммерцияле сатып алу (подкуп): шәхси секторда җитәкче партнер өчен отышлы карарлар кабул иткән өчен файда ала — бу дәүләт флагысыз коррупция, ләкин нәтиҗәләре бер үк.
Непотизм һәм фаворитизм — муниципалитетта яки дәүләт органында вакансия конкурс буенча түгел, ә туганлык яки танышлык буенча бирелгәндә. Бу «дуска ярдәм итү» түгел — бу сайлап алу системасының деградациясе.
Бюджет акчаларын туздыру һәм максатсыз куллану — җәмәгать акчаларын турыдан-туры урлау, еш кына ул «премияләр», «субсидияләр» яки «закупки» астында яшерелә. Казнадан урланган һәр сум — ул салынмый калган мәктәп, ремонтланмаган хастаханә, укытучының түләнмәгән хезмәт хакы.
Мәнфәгатьләр конфликты — шәхси файда рәсми карарга йогынты ясаганда. Акчасыз булса да — егер чиновник үзенең якын туганы булган компания өчен тавыш бирә икән, ул ачык хезмәт этикасы принцибын боза.
Һәм, кызганычка каршы, тагын сексторция бар — административ байлыклар алмашына сексуаль хезмәтләр таләп итү. Бу «шәхси эш» түгел, бу кеше лаеклылыгына каршы җинаять, аның өчен закон җинаять җаваплылыгын күздә тота.
Коррупция һәрвакыт кычкырмый — ул кабинетларда пышылдый, кәгазьләргә күләгәдә имза куя, «рәсми процедуралар» артына яшеренә. Ләкин аның нәтиҗәләре ачык: ышаныч югала, эффективлык төшә, капитал китә.
Җаваплылык — сайлау түгел. Бу бурыч: җинаять, административ, гражданлык-хокукый, дисциплинар җаваплылык.
Һәм һәр кагыйдә бозу артында — ҖК матдәсе генә түгел, ә дистәләрчә, йөзләрчә, меңнәрчә гражданнарның җимерелгән тормышы тора.