Кәүсәрия Гаянова белән интервью: бәхетле тормыш сере

Мәктәп, җәмәгать эше

Алга таба тормышым мин уйлаганча, үзем төзегәнчә китте: тыгыз, вакыйгаларга бай, бушлыксыз. Завуч. Директор. Гади генә түгел — инновацион авыл мәктәбе директоры. Кемдер елмаеп куяр: авыл мәктәбе һәм инновацияләр, имеш.

Минем җавабым әзер: авылда булмыйча, бүтән кайда кирәк соң ул инновацияләр? Чиксез дөньяны танып белергә авыл балаларыннан да ныграк сусаган кем бар? Кайда соң тагын укытучы — ул остаз да, психолог та, баланың шәхесен күрә белгән бердәнбер олы кеше?

Җәмәгать эше тормышымның аерылгысыз өлеше иде

Бирегә килеп төшүгә үк мине пионервожатая итеп куйдылар (төп эштән аерылмыйча). Аннары «Знание» җәмгыятен җитәкләргә куштылар. Мәктәптә партком рәисе итеп сайладылар. Пропагандист та, агитатор да, авыл һәм район советлары депутаты да булдым. Социаль политика, сәламәтлек саклау, мәгариф, мәдәният, яшьләр эшләре һәм спорт, шулай ук ветераннар хәрәкәте белән эшләү комиссиясен җитәкләдем. Мин үзем теләгәнгә түгел, ә миңа бөтен социаль өлкәне үз эченә алган иң җаваплы комиссияне ышанып тапшырганнары өчен. Һәм менә мин сынатмадым. Мин беркайчан да, беркемне дә сынатмадым — балаларны да, хезмәттәшләремне дә, җаваплы булган кешеләремне дә.

Кайчандыр 20 ел буе район аттестация комиссиясендә тордым. 15 елдан артык район мәктәпләре директорлары Советы рәисе итеп сайладылар.

Бүләкләр, мактаулы исемнәр... Беләсезме, бу хакта кыенсынмыйча сөйли белмим. Бәяләмәгәнгә түгел — бәялим, бик кадерле алар. Рәхмәт, ләкин һәр бүләк артында — кемнеңдер язмышы, кемнеңдер проблемасы, күз яшьләре  тора. Бүләк — ул миңа гына түгел. Бу — алар өчен.

Лаеклы ял

«Ял» дигән сүз нинди иронияле яңгырый бит. Мин бит уйлаган идем: менә, ниһаять, бераз утырып ял итәрмен. Бакча, яшелчә түтәлләре, оныклар, тынлык... Оныкларым — оныгым һәм оныкчыкларым, алар белән мин мизгел эчендә «Тимер леди»дан коймак пешерүче, яшьлек еллары, баскетбол, егетләрнең миннән ничек курыкканнары турында сөйләүче әбигә әйләнәм. Оныклар көлә: «Әби, моның булуы мөмкин түгел!». Мин дә алар белән бергә көләм һәм уйлыйм: синең кайчандыр бик кырыс булганыңа ышанмаулары — иң татлы көлке икән.

Мәскәүнең ОТР каналы белән минем сценарий буенча авыл турында фильм төшердек.
ТОС рәисе. Грантлар. Планнар. Күрәшүләр. Ял? Килеп чыкмый. Һәм, дөресен әйткәндә, килеп чыгуын теләмим дә. Мин кирәк икән — димәк, яшим. Чакыралар икән — димәк, барам. Ә чакырмый башласалар... Юк. Бу хакта уйлыйсым да килми. Әлегә — чакыралар. Әлегә — барам.

Интернетка рәхмәт.

Аннары Интернет килеп керде. Ходаем, кем уйлаган бит? Мин, 1977 елгы тарих-филология факультеты чыгарылышы студенты, авыр баскетбол куллы хатын-кыз — һәм кинәт компьютер көрәшләре (многоборье). Пенсионерлар арасында олимпиадалар. Республика. Россия дәрәҗәсе.

2012 ел — беренче урын. 2015 ел — беренче урын. 2023 ел — өченче урын, һәм мин үземә бик ачуландым, чөнки яхшырак булдыра алганымны белә идем. 2026 ел — команда уңышы. Һәм янә 2026 ел — «Интернетка рәхмәт» («Спасибо Интернету») бөтенроссия конкурсында беренче урын.

Интернетка рәхмәт. Беләсезме, ни өчен? Лаврлар яисә грамоталар өчен түгел. Яшь — ул каршыңдагы дивар түгел икәнен исбатлаганы өчен. Яшь — ул чираттагы бүлмәгә ачылган ишек кенә. Һәм һәр бүлмәдә син әле эшли белмәгән ниндидер яңа нәрсә бар. Бу — искиткеч бит.

Кәүсәрия Гаянова — «Ак Барс» спорт клубының фанаты. Кричалкалар һәм музыкаль сәламнәр яза.

Һәм менә алар килеп тә җитте — минем җитмеш ике яшем

Бүген — 2026 елның алтынчы октябре. Нәкъ тугыз көннән соң, унбишенчесендә, миңа җитмеш ике яшь тулачак.

Кайчандыр бу сан миңа тирән картлык  булып күренә иде. Мин егерме өч яшьлек чагымда, КГУ дипломын кулга алып, авылга юллама белән юлга чыкканда... Анда җитмеш ике яшь — ул бөтенләй башка галактика иде. Мөмкин булмаган, ерак, миңа бернинди кагылышы булмаган бер дөнья кебек.

Истәлекләрдән торган электрон китап чыгардым

Ә хәзер — бу мин. Һәм мин — нәкъ менә шушы яшьтә. Беләсезме нәрсә? Бу миңа ошый. Минем әле һаман да нәрсәдер теләвем, омтылуым ошый. Яңага, таныш булмаганга, буйсынмаслык нәрсәләргә өйрәнергә теләвем ошый. Гаиләгә, мәктәпкә, советка, кешеләргә кирәк булырга теләвем ошый. Иремнең сау-сәламәт булуын, әле бик озак икебез бергә  баскыч төпләрендә утыруыбызны, бакчабызның уңыш белән куандыруын һәм оныкларның бәйрәмнәрдә генә түгел, гел шалтыратып торуларын телим.

Мин язмышыма рәхмәтлемен. Бөтенесе өчен Аллаһы Тәгаләгә рәхмәт әйтәм. Миңа бирелгән авыр, ләкин гүзәл хезмәт өчен. Лаеклы ирем өчен. Ике улым, оныкларым өчен. Минем йортыма әйләнгән авылым өчен. Медалем, баскетбол, «Тимер леди» исеме өчен — хәтта аның өчен дә рәхмәтле, чөнки ул мине тирә-юньдәге һәрнәрсә егырга тырышканда да, аякта нык басып калырга өйрәтте.

Ә күпме калганы — бер Аллага гына мәгълүм

Ләкин минем алга таба да лаеклы яшисем килә. Тын гына, качып кына, башны аска иеп түгел. Лаеклы — шулай итеп, соңгы көнем килеп җиткәч, мин, кайчандыр КГУ студентлар китапханәсендә укып, гомерлеккә күңелемә сеңеп калган Островский герое сүзләрен әйтә алсын өчен:

«Бөтен гомерем һәм бөтен көчем дөньяда иң гүзәл нәрсәгә — кешеләргә хезмәт итүгә багышланды»

Нәкъ менә кешеләргә. Ниндидер абстракт «кешелекне азат итүгә» түгел — ә конкрет, җанлы, чын кешеләргә. Мин укытучы булган балаларга. Мин ВЛКСМ секретаре булган яшьләргә. Мин советта аларның мәнфәгатьләрен яклаган авылдашларыма. Мин комиссиядә алар өчен көрәшкән ветераннарыма. Һәм минем коймакларымны яратучы, олимпиада грамоталарым белән горурланучы оныкларыма.

Минем ул авыр кулымны үз кулына алып, аның бер дә авыр түгел, ә ышанычлы икәнен белгән иремә.

«Тимер леди»ның бүгенге уйлары

Җитмеш ике яшь бусагасында басып туган уйларым менә шундый. Үткәннәр турында түгел — ул гүзәл булса да. Киләчәк турында да түгел — чөнки ул әле минеке түгел. Ә нәкъ менә хәзерге мизгел турында. Чәчәк аткан бакча, сый-хөрмәт бирүче түтәлләр турында. Мин әле генә бөтенроссия конкурсында җиңгән компьютер турында. Күрше бүлмәдә йоклап ятучы ирем турында. Тиздән каникулга киләчәк оныкларым турында.

Җитмеш ике яшь бусагасында

Тормыш — яшәлгән. Сынмыйча-сыгылмыйча гына түгел, авыртуларсыз һәм югалтуларсыз да булмады. Ләкин — яшәлгән. Утырып кына узмаган, ятып кына үтмәгән, кеше акылы белән түгел — ә нәкъ менә минем тормышым. Минем тарафтан яшәлгән гомер. Тимер леди. Көмеш медалистка. Баскетболчы. Укытучы. Директор. Депутат. Әби. Җиңүче.

Мин әле һаман йөгерәм, димәк — яшим!

Һәм... әле һаман да үзем омтылган биеклеккә җитеп бетмәгән кеше. Чөнки син йөгергәндә генә — яшисең. Ә мин әле һаман йөгерәм.

Бу язмаларны укыйм да елмаям: әби үзен ничек мактый бит, дип уйларсыз. Ләкин үзеңне үзең мактамасаң, кем мактасын инде... Мине бит үземнән дә яхшырак белүче юк...