Йөз ел мәхәббәт һәм хезмәт

Дятлово авылында яшәүче Мария Гермогеновна Сафронова 2026 елның 26 февралендә уникаль юбилеен билгеләп үтәчәк. Аңа 100 яшь тула.

Мария Гермогеновна тормышында күп сынаулар үтә: кулакларны сөрү, сугыш, ачлык. Ләкин шуңа да карамастан аның тормышы елмаеп үткәрелгән ныклык һәм игелеклелек дәресе ул. Аның иң зур байлыгы — еллар түгел, ә йөзләгән балаларына һәм үзенең зур гаиләсенә бүләк иткән мәхәббәте.

Мария 1926 елның 26 февралендә Пановка авылында туа. Аның әти-әнисе бөек хезмәт ияләре була: үзләренең кечкенә предприятиеләрендә агач эшләнмәләр ясыйлар һәм, яшәргә  акча булдыру өчен саталар. Ләкин күмәкләштерү елларында гаилә кулак дип саналып, малын таратуга эләгә.

«Бу коточкыч гаделсезлек иде, — дип искә ала әнисе сүзләрен аның кызы. — Булганның барысын да әти үз куллары белән төзеде бит». Мариянең әтисе, өметсезлеккә бирелеп, ВЦИК председателе Михаил Калининга хат яза. Һәм могҗиза була: үзе крестьяннан хакимият башына кадәр барып җиткән «бөтенсоюз старостасы», хәлне аңлап, мал-мөлкәтен кире кайтарырга булыша. Бу вакыйга яшь Мариядә гаделлеккә һәм аның өчен көрәшә белүгә ышаныч формалаштыра.

Сугыш башланганда Мариягә 15 яшь була. Аның яшьлеге шул ук көнне тәмамлана. «Барысы да шундук олыгайдылар, — дип искә ала ул. — Яшь кызга бүрәнә ташуы кыенмы, дип берәү дә сорамады. Кирәк — димәк, кирәк». Җәен Мария колхоз бакчаларында су сибә, кышын урман кисә. Аның әнисе солдатлар өчен окоплар казый, кер юа. Ә тиздән гаилә туендыручысын югалта — әтиләре үлә. Ачтан үлмәс өчен Мариягә күршеләренә яшелчә бакчалары казырга туры килә — бер капчык бәрәңге котылу чарасы була.

Җиңүдән соң икенче тормыш башлана. Мария күрше авылдагы балалар бакчасына урнаша. Җәмәгать транспорты булмаганга, ул көн саен җәяү 9 чакрым юл үтә һәм 9 чакрым кире кайта торган була. «Арыганлыкны сизмәдем, — дип елмая ул. — Балалар көтәләр иде».

Биредә, нәниләр белән эшләгәндә, ул үзенең чын һөнәрен тапкан. Соңрак, ире белән Дятловога күчеп, ул 20 елдан артык Рождествено балалар бакчасында тәрбияче булып эшләгән. Барысы да аңа тартылалар. Мария Гермогеновнаның аерым бер сәләте була — һәр баланы үзеңнеке кебек ярату сәләте. Үсеп җиткән балалар аңа инде үз балаларын алып килгәннәр.

Аны өендә өч кызы көтеп торган. Мария Гермогеновнаның җылылыгы, сабырлыгы һәм зирәклеге барысына да җитәрлек була. Ул балаларны иң мөһим нәрсәгә өйрәтә: нәрсә генә булмасын, эшләргә һәм кеше булып калырга кирәк.

Бүген медальләр һәм мактау грамоталары белән бүләкләнгән хезмәт ветеранының балалары, оныклары, оныкчыклары бар. Алар — аның төп бүләге һәм аның гаҗәеп тормышының дәвамы.

Мария Гермогеновна үзенең озак яшәү серен гади генә итеп әйтә: «Эшләргә, усаллыкны сакламаска һәм кешеләрне яратырга кирәк». Иң караңгы вакытларны үтеп, ул үзендә бакчада балаларны , өй өстәле янында кызларын җылыткан һәм бүген, аның йөз еллык юбилеенда, яңа буыннар өчен яхшы сабак булган яктылыкны саклап калган.