Тиздән, 15 октябрьдә, безнең актив укучыбыз Кәүсәрия Гаянованың туган көне булачак. Бөтен тормышын мәктәпкә һәм балаларга багышлаган бу ханым, лаеклы ялга чыккач та җәмәгать эшеннән читләшмәде, компьютер технологияләрен зур кызыксыну белән үзләштерде.
Мин Кәүсәрия Гаязовнаны таң калып тыңлыйм: бер кешедә ничек шулкадәр энергия һәм белемгә омтылыш сыя ала? Аннан үз хыялларына ышанычлы адымнар белән баручы яшь хатын-кызның көче һәм максатчанлыгы бөркелеп тора.
Кыскача белешмә:
Кәүсәрия Гаяз кызы Гаянова — Лаеш районы Имәнкискә авылыннан хөрмәтле педагог, төбәк тарихын өйрәнүче (краевед) һәм җәмәгать эшлеклесе.
Имәнкискә мәктәбенең элеккеге директоры, туган як тарихы буенча материалларның, шул исәптән «Имәнкискә — Татарстан энҗесе» китабының авторы һәм төзүчесе. «Чирпы» территориаль җирле үзидарә (ТОС) рәисе.
Мәктәп директоры булып 16.01.1989 елдан 01.08.2011 елга кадәр хезмәт итә. Кәүсәрия Гаяз кызына «Татарстан Республикасы мәктәбенең атказанган укытучысы» исеме бирелгән, ул — РСФСРның мәгариф отличнигы, «Казанның 1000 еллыгы истәлегенә» медале белән бүләкләнгән.
Ул — республика һәм бөтенроссия конкурсларының күптапкырлы җиңүчесе һәм призеры (мәсәлән, «Спасибо интернету» Бөтенроссия конкурсының «Мин — интернет-йолдыз» номинациясендә 1 нче урынны яулады, «Грамотный потребитель» викторинасы призеры булды), Р. Фәхреддин исемендәге республика премиясе лауреаты.
«Бөтен тормышым һәм бөтен көчем багышланды…»
Юл башы
Миңа егерме өч яшь. Соңгы кыңгырау чыңлады, диплом якланды, Казан дәүләт университеты (КДУ) коридорлары инде минеке түгел. Мин бусагада басып торам — һәм алда мине нәрсә көткәнен белмим. Бер нәрсәне генә төгәл беләм: артка юл юк. Мин үзем дә алга барырга телим.
Укуны тәмамлагач, КДУдан юллама (распределение) буенча мине авылга җибәрделәр. Курсташларымның кайсысыдыр тирән сулап, мине кызганды. Ә мин үкенмәдем. Мин мәктәптә укыганда ук аңладым: әгәр үз тормышыңны үзең кормыйсың икән, аны синең өчен башкалар төзиячәк, һәм ул синең үзең теләгәнчә түгел, ә аларга уңайлы булганча килеп чыгачак. Күкрәгемдәге көмеш медаль бизәк кенә түгел, ә «мин булдыра алам» дигәнне исбатлау иде. Мин үзем ничек уйлыйм — шуны эшли алам. Баскетбол мәйданчыгындагы нык кул да, «Тимер леди» да — барысын да. Мин эчемдә нәрсә барлыгын белә идем. Ә анда — кайнар, җанлы һәм түземсезлек лавасы иде. Миңа тизрәк алга омтылырга кирәк иде.
Авыл мәктәбенең имтиханы: Ялганны сызып ташлап…
Авыл мине егылып китеп каршы алмады, кочагын да җәеп тормады. Авыл мәктәбе — ул аерым бер дөнья. Биредә синең кем икәнең шунда ук күренә: зачёт кенәгәләре артына да яшеренеп булмый, кафедрада да утырып кына уздырып булмый. Балалар сине ачык китап кебек укыйлар — ялганны шунда ук сизәләр. Һәм ясалма түгел, ә чын булырга карар кылдым. «Дөрес» яки «уңайлы» түгел — ә нәкъ менә чын.
«Укытучыбыз кырыс, әмма безнең өчен тау кебек тора»
Һәм алар мине яраттылар. Моны мин шунда ук аңламадым — гомумән, мин тормышта хисләрне түгел, ә куелган бурычларны күбрәк күрә торган кеше идем. Район балалары исә хисләрен яшермәде. Арттымнан йөгерделәр, дәресләрдә кулларын суздылар, үз бакчаларыннан алмалар алып килделәр. Ә бер малай — искиткеч дәрәҗәдә катлаулы бала иде — кинәт үзенең иншасында болай дип язды: «Безнең укытучыбыз кырыс, әмма ул безнең өчен тау кебек тора». Мин моны укыдым да, иягем калтыравын беркем күрмәсен өчен, укытучылар бүлмәсенә кереп качтым.
Минем беренче чыгарылышым. Сигезенче сыйныф. Алар зур тормыш бусагасында басып торалар — һәм мин дә бусагада, мәктәп бусагасында аларны озатам. Текә сукмакта мин дә басып торам. Минем балаларым алга китә, ә мин калам. Һәм шушы мизгелдә мин беренче тапкыр уйлап куйдым: менә ул ни өчен кирәк икән! Медальләр яки грамоталар өчен түгел. Нәкъ менә шушы мизгелләр өчен — сиңа ышанып караган мизгелләр өчен.
Комсомол ялкыны: карьера түгел, ә күңел таләбе
Ә аннары — комсомол райкомы. Мәктәп яшьләре секторы секретаре. Бу эшкә мине чакырдылар, чөнки мин булдыра идем. Балалар күңелендә ялкын кабызырга, аларны бергә тупларга һәм ул утның сүнмәвен кайгыртырга кулымнан килә иде. Бу карьера артыннан куу түгел — бу күңел таләбе, асыл һөнәри бурыч иде. Мин бик күп яшьләрне күрдем: алар бирегә югалып калган халәттә киләләр иде, ә аннары — күзләре янып алга омтылалар иде. Мин алар өчен түрә түгел, ә өлкән кеше идем. Олы апалары кебек дисәм дә була. Син үзеңә ышана башларга өйрәнгәнче, синең көчеңә чын күңелдән ышанып торучы бер терәк идем.
Амма мәктәп үзенә кире чакырды. Комсомол эше — кешеләрне кабызып җибәрү булса, мәктәп хезмәте — ул чын шәхесләр үстерү. Һәм мин кайттым. Үз авылыма, үз мәктәбемә, үз балаларым янына. Райком начар булганга түгел, ә мәктәп — нәкъ менә минем үз урыным булганга.
Терәк һәм тугрылык: Укытучы да, ана да
Ә аннары — ул килеп керде. Лаеклы егет. Мин турысын әйтәм — «бөтен гомеремнең мәхәббәте» яки «язмышым» дип түгел, ә нәкъ менә лаеклы кешем дияр идем. Чөнки бу сүз минем өчен һәрвакыт барлык романтик сүзләрдән дә мөһимрәк һәм кыйммәтрәк торды. Лаеклы — димәк, ышанычлы, намуслы, көчле һәм чын. Аның белән бергә атлавы куркыныч түгел. Нәкъ менә аның янәшәсендә мин үземә көчсез булырга рөхсәт итә алдым — дөресен әйткәндә, моңа беркайчан да юл куймасам да. Алай да булырга мөмкин икәнен белеп яшәү — үзе зур бәхет.
Без ике ир-ат үстердек. Ике ул. Әгәр миннән: «Бөтен исемнәрегез һәм вазыйфаларыгыз арасында иң мөһиме кайсы?» — дип сорасалар, мин: «Ана булу», — дип җавап бирәчәкмен. Укытучы да, завуч та, директор да, депутат та, комиссия рәисе дә түгел — ә нәкъ менә ана. Калган барысына да ирешергә, казанырга, хезмәт белән ия булырга мөмкин иде. Ә бу — Ходай тарафыннан бирелгән. Һәм бу — мәңгелеккә.
Дәвамы бар….
Нет комментариев