«Ак калфак» оешмасының Лаеш бүлекчәсе җитәкчесе Гәүһәрия Вәлиуллина «Шәҗәрә – Моя родословная» фестивалендә уңышлы чыгыш ясап, районыбыз данын яклады.
Татар халкында нәсел агачын барлау традициясе бик борынгы заманнардан ук килә. Бабайларыбыз үз нәселләренең тарихын кулъязма рәвешендә язып, буыннан-буынга тапшырып барган. Элеккеге чорларда шәҗәрәләр әрвахлар рухына дога кылу өчен генә түгел, ә җир кишәрлекләрен бүлгәндә дә зур ярдәм күрсәткән — ягъни юридик көчкә ия рәсми документ булып саналган.

Нәсел тарихы — ул буыннар арасындагы рухи бәйләнешне саклый торган бәяләп бетергесез хәзинә. «Ак калфак» татар хатын-кызлары иҗтимагый оешмасының Лаеш районы бүлекчәсе җитәкчесе Гәүһәрия Вәлиуллина да үз тамырларын өйрәнүгә гаять зур өлеш керткән шәхес. Ул 2014 елда әтисе, әнисе һәм әбиләре ягыннан нәсел шәҗәрәләрен туплап, «Буыннар чылбыры» дип исемләнгән китабын бастырып чыгаруга иреште. Бүгенге көндә аның оныклары 33 бабаларының исемнәрен, тормыш юлларын һәм язмышларын белеп үсә.
Тарих һәм сәламәтлек сагында
Шәҗәрә төзү барышында ата-бабаларның тормыш юлы гына түгел, хәтта нинди авырулардан вафат булуларына кадәр ачыкланган. Галимнәр тарафыннан да генетик хәтернең һәм нәсел авыруларының җиде буынга кадәр күчүе расланган. Димәк, нәсел агачын өйрәнү ул — тарих кына түгел, ә киләчәк буыннарның сәламәтлеген кайгырту чарасы да.
Бу хезмәтнең гыйльми кыйммәте дә бәхәссез: Гәүһәрия ханымның китабындагы мәгълүматларны һәм архив язмаларын бүгенге көндә ике фән эшлеклесе үзләренең фәнни хезмәтләрендә кулланган, шулай ук туганнары Гафуровлар нәселе турында яңа чыккан китапта да аның язмалары лаеклы урын алган.

Бөтенроссия бәйгесендә — лаеклы җиңү
Күптән түгел Бөтендөнья татар конгрессы Башкарма комитеты һәм «Ак калфак» иҗтимагый оешмасы тарафыннан оештырылган «Шәҗәрә – Моя родословная» Бөтенроссия бәйге-фестивале тәмамланды. Әлеге абруйлы чара Россиянең төрле почмакларыннан һәм Казахстаннан килгән 150дән артык катнашучыны берләштерде. Эзләнүчеләр жюри хөкеменә гаилә тарихына, нәсел гореф-гадәтләренә һәм буыннар бәйләнешенә багышланган тирән эчтәлекле иҗади хезмәтләрен тәкъдим итте.
Жюри әгъзалары эшләрнең архив документларына нигезләнүенә һәм нәсел язмышының тирәнтен өйрәнелүенә зур игътибар бирде. Нәтиҗәдә, «Туган ил тарихында безнең гаилә» номинациясендә якташыбыз Гәүһәрия Вәлиуллина призлы өченче урынны яулады!
Әлеге номинациядә җиңүчеләр исемлеге:
- 1 нче урын — Зөлфирә Әбдрәшитова (Кемерово өлкәсе);
- 2 нче урын — Кәрим Галимҗанов (Татарстан Республикасы, Балтач районы);
- 3 нче урын — Гәүһәрия Вәлиуллина (Татарстан Республикасы, Лаеш районы).
Мондый фестивальләр тарихи хәтерне яңарта, яшь буында үз тамырларына хөрмәт уята һәм халкыбызның рухи мирасын киләчәк буыннарга түкми-чәчми җиткерергә ярдәм итә.
Яр Чаллы үрнәге һәм өлкәннәр васыяте
«Ак калфак» оешмасы вәкилләре шушы арада гына Яр Чаллы шәһәрендә күчмә утырышта булып кайтты. Андагы һәр мәктәпкә, һәр балалар бакчасына кергәндә сабыйларның нәсел шәҗәрәләре эленеп торуы соклану уята. Балалар кечкенәдән үк үзләренең нәсел агачын белеп, өйрәнеп үсә. Кызганычка каршы, безнең якларда әле шәҗәрәләргә игътибар җитеп бетми.
Гомер көзләренә якынайган саен, кеше үзенең башлангычына — нәсел чишмәсенә ешрак борылып карый. Ата-бабаларыбызның рухын шат кылып, аларның тормыш юлын киләчәк буынга җиткерү, шәҗәрә китабын яздырып калдыру — безнең намус эшебез. Чөнки шәҗәрә ул — коры исемнәр генә түгел, ә телебез, моңыбыз, гореф-гадәтләребез һәм милли киемнәребез сакланган изге сандык. Бүген язып калдырмасак, иртәгә оныкларыбыз үз тамырларын эзләгәндә сорауларына җавап таба алмаячак...
Халкыбызда «Таш уала, хәтер югала, язма мәңгелеккә саклана» дигән тирән мәгънәле әйтем бар. Без — өлкәннәр, балаларыбызга һәм оныкларыбызга нәсел агачларын төзеп калдырсак, киләчәк буын бу тарихи мирасның, алтын хәзинәнең кадерен аңлап, безгә һәрвакыт рәхмәтле булыр иде.
Нет комментариев